السيد الخميني ( مترجم : تنظيم ونشر آثار امام )

204

تحرير الوسيله ( فارسى )

مسأله 57 - از موارد تسبيبى كه موجب ضمان است موردى است كه سر ظرفى را كه مايعى در آن است باز كند و مايع بيرون ريخته شود . و اما اگر سر ظرف را باز كند سپس اتفاقاً بادى كه پيدا شده آن را وارونه كند يا به وسيلهء پريدن پرنده‌اى روى آن ، بيفتد و مايعش ريخته شود ، در ضمان تردّد و اشكال است . البته در موردى كه باز كردن سر ظرف در حال وزيدن باد تند باشد يا در محل اجتماع پرنده‌ها و مظان وقوع آن‌ها بر آن باشد ، ضمان آن تقويت مىشود . مسأله 58 - اگر دربى را كه روى مالى بسته شده ، باز كند پس آن مال دزديده شود ، يا دزدى را بر آن مال راهنمايى كند و او بدزدد از موارد تسبيب موجب ضمان نيست ، بنا بر اين ضمانى بر او نمىباشد . مسأله 59 - اگر مثلًا ديوار بر روى راه خراب شود و به واسطهء آن ، مال يا جانى تلف شود ، صاحب ديوار ضامن نمىباشد ؛ مگر اينكه آن را طورى ساخته باشد كه به طرف راه متمايل باشد يا بعد از آن‌كه درست ساخته شده ، به طرف راه تمايل پيدا كند و صاحبش مىتوانسته كه كجى آن را بر طرف كند و نكرده باشد ، كه در اين دو صورت بنابر اقوى ضامن است . مسأله 60 - اگر مثلًا ظرف آب يا كوزه‌اى را روى ديوار بگذارد و بيفتد و به سبب آن ، مال يا جانى تلف شود ضامن نمىباشد ، مگر اينكه آن را طورى گذاشته باشد كه به طرف راه متمايل باشد يا طورى آن را قرار داده باشد كه مانند آن مىافتاده است . مسأله 61 - از موارد تسبيب موجب ضمان ، آن است كه مثلًا آتشى را در ملك و خانه‌اش روشن كند و پس از آن آتش از آنجا فراتر رود و خانه همسايه‌اش را بسوزاند ؛ در صورتى كه بيشتر از نيازش باشد و معلوم يا مظنون باشد كه مثلًا به سبب تندى باد به خانهء همسايه‌اش سرايت مىكند . بلكه ظاهر آن است كه دومى كفايت مىكند ؛ پس با علم يا ظن به سرايت آن ضامن مىشود و لو اينكه به مقدار نيازش باشد . بلكه بعيد نيست در صورتى كه معتقد باشد كه سرايت نمىكند ولى خلاف آن معلوم شود ، ضامن باشد ، مانند اينكه در وقت روشن كردن آتش بادى باشد كه اعتقاد پيدا كند اين چنين بادى موجب